logo SZH

Krombekeend

Krombek eend - foto1

Rasbeschrijving

De Noord-Hollandse Witborsteend en Krombekeend zijn in de basis hetzelfde ras waarbij de snavelvorm verschilt. Bij de Noord-Hollandse Krombekeend vormen de schedel en snavel een vloeiende halve cirkel waarbij de platte, lange en brede snavel sterk gebogen naar beneden loopt. Deze unieke gebogen snavel, die alleen bij de Noord-Hollandse Krombekeend voorkomt, vererft recessief. Evenals de leiblauwe snavel, de Donkerwildkleur aftekening en bij de Witborst variant de witte borstvlek en de 4-6 witte grote slagpennen. Getuige schilderijen, tekeningen en foto’s kende de Krombekeend, vaak gekuifd, in de afgelopen eeuwen grote verscheidenheid aan aftekeningen en kleuren. Tegenwoordig wordt de Noord-Hollandse Krombekeend alleen nog gefokt in de erkende standaardkleuren Donkerwildkleur, Donkerwildkleur Witborst en door recente fokinspanningen ook weer als Wit met een roze snavel en Blauwdonkerwildkleur en Blauwdonkerwildkleur Witborst. Gelet de uniciteit van de Krombekeend, is deze als enige gedomesticeerde eend, in het verleden gepubliceerd onder de soorteigen Latijnse naam; Anas boschas var. curvirostra. Daar waar de Witborsteend uitsluitend als nutras gebruikt werd, kwam en komt de Krombekeend, gelet de bijzondere verschijningsvorm vooral als siereend voor. De middelgrote, slanke licht opgerichte Krombekeend weegt ongeveer 1,6 kg.

Geschiedenis

De exotische snavelvorm van de krombekeend is rond 1676 in Nederland door Melchior d’Hondecoeter, Aert Schouman en de Engelsman Francis Willughby geschetst. Dit voedt de aanname dat deze dieren met VOC-transporten (1602-1799) uit de Oost zijn meegekomen. Evenals Darwin (1883) maakt ook Beeton (1861) melding van witte, gekuifde krombekken. Maitland (1895) maakt in zijn ‘Handboek voor de verzorging en kennis van Ganzen, Zwanen en Eenden’ melding van ‘witte, met licht rooskleurige en sterk gebogen bek’, maar ook ‘zwart- en witbonte met kuif en loodkleurigen krommen bek’ en ten slotte de ‘blauwgrijze met dito gekleurde bek’. Ook Van Gink vermeldt in ‘Siergevogelte’ uit ongeveer 1940 naast de wildkleur met witborstaftekening het voorkomen van witte, reekleurige, blauwe en zwarte dieren met bontaftekening bij de witborst/krombekeend. Opvallend is dat de donkerwildkleuraftekening, die afwijkt van de gewone wildkleuraftekening zoals we die kennen van de wilde eend, sinds eind 1800 aan de krombek- en spreeuwkopeend verbonden zijn. De basis voor deze kleur lijkt te liggen in de introductie en daarmee de inkruising van de Indische loopeend als legeend rond 1850. Daarnaast hebben Krombekeenden gelijk loopeenden een doorlopend vlak voorhoofd en een zwaarder kwaakgeluid. De geschiedenis van de krombekeend is meerdere keren door een flessenhals gegaan. Zo bleek in 1978 de Friese boer Pieter Deelstra over de laatste koppel sterk ingeteelde krombekken te beschikken. De Krombekeend wordt momenteel gehouden door Nederlandse, Belgische, Duitse en Britse fokkers. In 2012 wordt door het Centrum voor Genetische bronnen genetisch materiaal van de Krombekeend vastgelegd in de genenbank.

Gebruik

Als leg- en vleeseend en als siereend met een hoge rariteitgehalte.

Bijzonderheden

Naast de opvallende snavelvorm, vererven alle kenmerken van de Krombekeend recessief. De zware kwaak van de eenden en de rechte overgang van snavel naar de kop verraad de inkruising van Indische loopeenden eind 19e eeuw.

Status

Kritiek: 15 fokkers met 150 fokdieren.

Fokcentra

Kinderboerderij De Kooijhoek Rotterdam.
Fokcentrum Herinckhave, Fleringen.

Informatie

Nederlandse Vereniging voor Gedomesticeerde Watervogelfokkers
Website

 

 

 

 

 

Snel naar

Over

Fokkers

Houders en beheerders

Beleven en laten beleven

Meedoen

©2017 Communicatiebureau de Lynx
×